Français
Let op: opent in een nieuw venster AfdrukkenVersturen

Waren Mozes en Echnaton één en dezelfde?

Echnaton

Er is nog maar weinig over van Echnaton: een schedel waarvan niets zeker is, enkele beelden, een sarcofaag en een vergane stad, vergaan omdat hij te haastig uit zandsteen was opgebouwd.

Toch is Echnaton één van de meest omstreden farao’s, onder andere omdat hij polytheïsme afschafte en verving door een geloof in één god: Aton, de zonneschijf. Ook is hij veel besproken omdat hij de farao zou zijn aan wie Mozes vroeg de Israëlieten te laten vertrekken. Sommigen veronderstellen zelfs dat Echnaton en Mozes één en dezelfde persoon zouden zijn.

Tijdens verblijf in Egypte is mij duidelijk geworden dat de egyptologen van het land zelf het regelmatig met elkaar oneens zijn over details van de geschiedenissen van de farao’s. Ik wil als niet-historicus zeker niet de indruk geven te denken daarover de wijsheid in pacht te hebben.
De onderstaande veronderstelling is één van de velen.


Thoetmosis IV, grootvader van  Mozes?Nadat Josef, zoon van Jacob, door zijn broers in de put gegooid werd en vervolgens als slaaf verkocht, werd hij opgenomen door farao Thoetmosis IV en werd Vizier, Gouverneur van Egypte.


Amenhotep III, vader van Echnaton en Tiye Na de dood vanThoetmosis trouwde zijn zoon Nebmaatre volgens faraonische traditie met zijn zuster Sitamun, om zodoende onder de naam Amenhotep III de troon te kunnen bestijgen. Kort daarna trouwde hij eveneens met Tiye, dochter van Jozef. Omdat echter Jozef als te invloedrijk beschouwd werd, werd bepaald dat een zoon van Tiye de troon niet zou kunnen bestijgen. Toen Tiye zwanger raakte werd een decreet uitgevaardigd zeggende dat haar kind gedood zou moeten worden indien het een zoon was.


Tiye, dochter van Jozef, moeder van EchnatonTiye week uit naar haar zomerpaleis een eindje stroomopwaarts aan de Nijl, waar zij van haar kind beviel, inderdaad een zoon. Samenspannend met haar koninklijke vroedvrouwen besloot zij om de zuigeling in een rieten mand stroomafwaarts te laten drijven naar het huis van haar vaders halfbroer Levi.

Tiye kreeg later meer invloed dan de oudere Sitamun. Sitamun op haar beurt baarde geen zonen en dus geen erfgenaam voor de farao, zij kreeg slechts een enkele dochter: Nefertiti.


Amenhotep IV (Amon is tevreden), Echnaton (Dienaar van Aton)Tiye‘s zoon (Amenhotep IV) werd naar behoren opgevoed door de priesters van Ra. Hij kon zich echter niet vinden in de gangbare aanbidding van Amon-Ra, de koning der goden van het polytheïstisch Egypte van die dagen. Hij veranderde zijn naam Amenhotep (Amon is tevreden) in Echnaton (Dienaar van Aton, het woord Aton wordt beschouwd als het Egyptische equivalent van het Hebreeuwse Adonai = Heer). De eerste stap naar een monotheïstisch Egypte is gezet.


Nefertiti, halfzus en echtgenote van Echnaton Toen farao Amenhotep III ziek werd was er geen wettige troonopvolger beschikbaar. Echnaton trouwde met zijn halfzus Nefertiti zodat zij een gezamenlijk regentschap op zich konden nemen. Toen Amenhotep III stierf besteeg Echnaton alsnog de troon, officieel onder de naam Amenhotep IV.

Echnaton kreeg met Nefertiti zes dochters en een zoon met een onbekende vrouw, die zoon heette Toetanchaton, de latere Toetanchamon.


De Kleine Tempel van Aton in Akhetaten (El-Amarna) Echnaton sloot alle tempels van de Egyptische goden en bouwde een nieuwe stad voor Aton ter hoogte van het huidige El-Amarna: Akhetaten, de Horizon van Aton. De afschaffing van het veelgodendom maakte hem bijzonder impopulair, vooral bij de priesters van Amon en Ra, die hun macht zagen verdwijnen.


Eén van de in 1887 gevonden Amarna brieven Echnaton isoleerde zich met zijn familie in Akhetaten en liet het land aan zijn lot over, getuige de klachten in de in 1887 ontdekte Amarna brieven. Hij werd gedwongen de heerschappij af te staan, mogelijk aan zijn neef Smenchkare. Uiteindelijk werd hij opgevolgd door zijn zoon Toetanchaton. Toen deze laatste op elfjarige leeftijd de troon besteeg veranderderde hij zijn naam Toetanchaton (Levend evenbeeld van Aton) in Toetanchamon (Levend evenbeeld van Amon) en herstelde de oude orde van Amon-Ra.


Echnaton werd intussen verbannen uit Egypte en vluchtte met zijn volgelingen naar de Sinaï, de gouden koningsscepter met zich mee nemend. Zijn volgelingen bleven hem beschouwen als de rechtmatige vorst en bleven hem de Mose, Meses of Mosis noemen. Mosis betekent “erfgenaam” of “geboren uit”, zoals in Thoetmosis (geboren uit Thoet) of Ra'ameses (geschapen door Ra).

Onder hen die hem naar de Sinaï volgden bevonden zich de afstammelingen van zijn grootvader Jacob.
De naam Mozes komt in het Hebreeuws niet voor.

Hieronder vindt u een uittreksel van de Hymne aan Aton van Echnaton, ook wel het Zonnelied van Echnaton genoemd. Deze hymne wordt vaak vergeleken met Davids Psalm 104.
Doe er zelf uw eigen wijsheid mee.

Hymne aan Aton, Zonnelied van Echnaton"Gij verschijnt prachtvol
Aan de horizon van de hemel
Oh, levende Aton
Hij was de eerste die leefde
Wanneer gij opkwam aan de Oostelijke Horizon
Hebt gij alle landen met uw pracht vervuld
Gij zijt mooi, groots, verblindend
Hoog boven elk land
Bedekken uw stralen de aarde

Al het vee verheugt zich over hun weiden,
Bomen en planten worden groen.
Vogels vliegen uit hun nesten, vleugels gespreid
Kudden springen op hun poten
Alles wat vliegt en neerdaalt
Leeft wanneer gij opstijgt

Hoe veelvoudig is dat wat jij gemaakt hebt
Gij enige God
Er is geen ander zoals gij
Jij hebt de aarde geschapen
Volgens jouw wil,
Geheel alleen, alles op aarde
Wat loopt en hoog vliegt

Jouw stralen voeden de velden
Wanneer gij opkomt
Zij leven en groeien voor jou
Jij maakt de seizoenen om te laten groeien
Alles wat gij gemaakt hebt
De winter om af te koelen
De hitte zodat men jou kan proeven

Niemand anders kent jou
Red je zoon, Echnaton
Want jij hebt hem wijs gemaakt
In jouw plannen en jouw macht
Jij hebt hem grootgebracht als je zoon
Wie uit jou voortkomt"

Facebook
Youtube
GELAUFF.COM